Kleur en harmonie

17 juni 2021

Als ontwerper heb je een heel spectrum aan kleuren binnen handbereik om je boodschap uit te dragen, maar hoe bepaal je welke kleuren het beste aansluiten bij wat je wil uitdragen? Er zijn weinig elementen  in een ontwerp subjectiever — of belangrijker — dan kleur. We reiken enkele basisprincipes en inzichten aan die je kunnen helpen de juiste keuze te maken.

Kleur en harmonie

Het is handig om inzicht te hebben in het kleurenwiel met primaire kleuren, secundaire kleuren (een mix van de twee aangrenzende primaire kleuren) en tertiaire kleuren (secundaire kleur gemengd met een primaire kleur). Het kleurenwiel bevat warme kleuren (rood, geel, oranje) aan de linkerkant en koele kleuren (blauw, groen en paars) aan de rechterkant.  

Je kan verschillende basisregels voor kleurharmonieën gebruiken om kleuren bewust op elkaar te gaan afstemmen. Enkele voorbeelden zijn:
  • Analoge kleuren liggen naast elkaar op het kleurenwiel. Deze kleuren creëren over het algemeen een gevoel van harmonie, rust, balans en evenwicht.
  • Complementaire kleuren zijn kleuren die tegenover elkaar op het kleurenwiel zitten. Ze creëren contrast.
  • Triadische kleuren zijn kleurencombinaties die in een driehoek ten opzichte van elkaar liggen op het kleurenwiel. Ze zorgen voor een dynamisch driekleurenpallet.

De betekenis(sen) van kleur


Een kleur kan bij de ene persoon een tegenovergestelde reactie oproepen dan bij de andere. Deze verschillen worden bepaald door cultuur, associatie tijdsgeest  of persoonlijke voorkeur. Kleur is een krachtig hulpmiddel om de emoties te stimuleren, interesse te wekken of aandacht te trekken.
Rood staat voor macht, agressie, lust en welvaart.
Blauw staat voor vertrouwen, puurheid, rust en stabiliteit.
Groen staat voor harmonie, sereniteit en veiligheid. Medische en ecologische merken gebruiken vaak groen.
Geel staat voor vreugde, geluk en energie. Geel roept aangename en vriendelijke gevoelens op, vele entertainment- en speelgoedmerken gebruiken deze kleur.
Paars staat voor luxe, adel en ambitie. Luxemerken en merken voor hoogwaardige goederen en diensten gebruiken deze kleur.
Oranje staat voor communicatie en optimisme. Oranje combineert de energie van rood met het geluk van geel en geeft meestal het gevoel van warmte. 
Roze staat voor vrouwelijkheid, schoonheid en doet uitnodigend, jeugdig aan.
Zwart is gedurfd, universeel, waardig, elegant en wordt ook vaak gebruikt voor design.

Kleur kiezen 


Adobe Color 

Het kiezen van kleuren en het maken van paletten kan op een handige manier voor je creatieve projecten. Het kost veel oefening en tijd om telkens een uniek pallet vast te leggen, maar dat is waar Adobe Color bij kan helpen. Adobe Color is geïntegreerd in Adobe Illustrator, maar heeft ook een browser website.
  • Paletten of thema's maken op basis van regels voor kleurharmonieën zoals analoog, complementair, triadisch …
  • Combinaties verkennen die andere creatieven opgeslagen en gebruikt hebben.
  • Ontdek de huidige kleurtrends in verschillende sectoren via de creatieve gemeenschappen op Behance en Adobe Stock.
  • Gebruik AI-technologie om kleurenthema's verkennen met conceptuele zoektermen zoals 'mystiek' en Adobe Sensei zal zoeken in Behance, Adobe Stock en bestaande paletten en een reeks opties weergeven die je kunt opslaan en rechtstreeks in Illustrator kunt laden. 
  • Kleuren of verlopen extraheren uit eigen beelden (of stockafbeeldingen.)
  • Je kan ook elk kleurenpaletten omzetten in Pantone Swatch-referenties, zonder op zoek te moeten gaan naar kleurenwaaiers.
  • Kleur paletten opzoeken aangepast aan personen met visuele beperkingen zoals kleurenblindheid.
  • Je kan ook kleurthema’s uitwisselen en er is zelfs een color game.


Kleur trends


Trends beïnvloeden niet alleen wat we creëren, maar ook hoe we creëren. Via het wereldwijde web en de sociale media verspreiden trends zich sneller dan ooit. Je kan meeliften op een hype en een trendkleur gebruiken om mensen te inspireren of te triggeren om je ontwerpen met hun community te delen.
Millennial pink - genoemd naar de generatie geboren tussen 1980 en 2000 - is zo invloedrijk dat het de zachte tint weg leidt van traditionele associaties met het delicate en vrouwelijke, en naar een associatie met genderneutraliteit. 
Ontwerptrendvoorspeller WGSN voorspelde dat neo mint de kleur van 2020 zou zijn in 2018. Neo mint heeft een genderneutrale toon die verandering en frisheid combineert met een oproep tot de natuur. 
Na de chaos van het afgelopen jaar verlangen we allemaal naar rust. Misschien maakt de kalmerend beige trend het dagelijkse leven rustiger. Verfmerk Dulux noemde brave ground, hun diepe vertolking van het neutrale bruin, als kleur van het jaar voor 2021 vanwege de geruststellende verbinding met het buitenleven en handgemaakte ambachten.
WGSN heeft AI aqua de kleur van 2021 genoemd. Het is niet alleen geïnspireerd door onze snellere en meer geïntegreerde manier van leven, het is ook de belofte van 5G - het meest geavanceerde telecomnetwerk tot nu toe - in 2021 die deze kleurentrend aanstuurt. De elektrische toon is efficiënt, positief en stimulerend.
En Pantone benoemde in 2021 maar liefst twee kleuren tot Color of the year 2021. De combinatie van Illuminating Yellow en Ultimate Grey toont zich bijzonder krachtig, terwijl ze elk apart toch voor iets compleets anders staan. Pantone zelf omschrijft het als "een kleurenhuwelijk met een boodschap van kracht en hoop die zowel tijdloos als inspirerend is”.


Conclusie


Je kan de principes van kleurenleer en kleurenpsychologie gebruiken om de intentie van je ontwerpen kracht bij te zetten. Je kan trends gebruiken om de aandacht te trekken. Welke hulpmiddelen je inroept of welke beslissing je ook neemt, ga doordacht en bewust om met kleur in je ontwerp. 

Geschreven door Elke

Creative Design Instructor

Elke heeft al een ruime ervaring bij een brede waaier aan klanten. Aanvankelijk werd ze ingezet op grafische interventie, nu is ze een vaste waarde in de grafische studio én trainer in de Academy. Ze ziet een uitdaging in ieder project. Zoeken naar creatieve oplossingen in een hedendaagse vormgeving doet ze het liefst. Ze houdt er ook van nieuwe ideeën aan te brengen en te realiseren.

Elke heeft meer dan 10 jaar ervaring in de sector.

Nog meer lezen?

Bekijk gerust onze andere blogposts vol toffe weetjes en nieuwtjes om up-to-date te blijven.